Afscheid nemen is niet loslaten, het is een andere manier van vasthouden.

Een van de moeilijkste vragen rondom het hebben van een huisdier is misschien wel: wanneer is het moment van afscheid gekomen?

We willen onze dieren zo lang mogelijk bij ons houden. Dat is liefdevol en heel begrijpelijk. Maar soms betekent juist die liefde dat we onszelf de moeilijke vraag moeten stellen of het leven voor ons dier nog voldoende kwaliteit heeft.

Het juiste moment is zelden een duidelijk omslagpunt. Vaak verandert de situatie geleidelijk. Een dier gaat minder eten, beweegt moeilijker, slaapt onrustiger, heeft vaker pijn of trekt zich steeds meer terug. Soms zijn er nog steeds mooie momenten en goede dagen. Juist dat kan de beslissing zo moeilijk maken. Want wanneer is het nog een goed leven en wanneer wordt het vooral een leven dat we voor onszelf proberen te verlengen? De Thuisdierendokter weet als geen ander hoe moeilijk deze vraag te beantwoorden is. Hopelijk geeft onderstaande tekst meer duidelijkheid, maar u mag ook altijd vragen naar een consult vooraf aan de afspraak zodat wij dit samen kunnen bespreken en u van de Thuisdierendokter haar eerlijke mening krijgt, eventueel als second-opinion wanneer u het ook al met uw eigen dierenarts had besproken.

De Vijf Vrijheden zijn een waardevol hulpmiddel om naar het welzijn en de kwaliteit van leven van uw dier te kijken. Ze helpen om verder te kijken dan alleen een ziekte of lichamelijke klacht:

• Vrij van honger en dorst: kan mijn dier voldoende eten en drinken en lukt dit zonder grote moeite?
• Vrij van ongemak: kan mijn dier comfortabel liggen, slapen, rusten en bewegen?
• Vrij van pijn, verwondingen en ziekte: zijn pijn en andere lichamelijke klachten voldoende onder controle?
• Vrij om natuurlijk gedrag te vertonen: kan mijn dier nog de dingen doen die bij hem of haar passen en waar het plezier aan beleeft?
• Vrij van angst en stress: voelt mijn dier zich veilig, ontspannen en op zijn gemak in zijn omgeving?

Geen enkel dier hoeft iedere dag volledig aan al deze vrijheden te voldoen. Het gaat om het totaalbeeld en vooral om de vraag of uw dier overwegend nog comfort, plezier en ontspanning ervaart. Wanneer u ziet dat uw huisdier geen eetlust meer heeft, niet meer rustig kan slapen, pijn heeft met het lopen, maar ook niet meer wil spelen en zich terugtrekt, zijn dat allemaal redenen om goed na te denken over de kwaliteit van leven en of daar nog iets aan gedaan kan worden. Wanneer behandeling te zwaar is of niet aanslaat, dan is het eerlijk naar uw dier toe om sterk te overwegen of hij/zij dit nog langer moet ondergaan.

Wanneer u twijfelt, kan het helpen om niet alleen naar vandaag te kijken, maar ook vooruit te denken. Stel uzelf eens de volgende vraag:

“Als mijn dier de komende maand precies zo blijft als het nu gaat, zou ik hem of haar die maand dan nog willen laten meemaken?”

Niet alleen: kan mijn dier het nog volhouden? Maar vooral: zou ik mijn dier deze maand nog gunnen?

Als het antwoord vol overtuiging ja is, kan dat geruststelling geven. Maar als u diep vanbinnen merkt dat het antwoord nee is, dan is dat óók een belangrijk antwoord. Het betekent niet dat u uw dier in de steek laat of dat u te vroeg opgeeft. Het kan juist betekenen dat u ziet dat uw dier meer moet dragen dan u hem of haar nog wilt laten dragen. Loslaten ziet de Thuisdierendokter juist als het "vrij laten" van een dier, vrij zijn van pijn, ongemak of stress.

Ook als er nog goede momenten zijn, kan de balans inmiddels zijn verschoven. Een dier hoeft niet volledig "op" te zijn voordat euthanasie een liefdevolle keuze kan zijn, een afscheid voordat een heftige lijdensweg komt is juist ook een teken van liefde.

Het kan helpen om gedurende een aantal dagen/weken op te schrijven hoe het met uw dier gaat, als een soort dagboek voor uw dier. Noteer bijvoorbeeld of uw dier goed heeft gegeten, comfortabel heeft geslapen, pijn leek te hebben, nog interesse had in de omgeving en nog genoot van de dingen die vroeger belangrijk waren. Op een goede dag kan het gemakkelijk zijn om eerdere moeilijke dagen naar de achtergrond te laten verdwijnen. Een overzicht helpt om naar het hele patroon te kijken in plaats van naar één goede of slechte dag.

En, u hoeft deze beslissing zeker niet alleen te nemen. Als u twijfelt over de kwaliteit van het leven van uw dier, kunt u altijd overleggen met uw eigen dierenarts of bij de Thuisdierendokter een consult aan huis inplannen. Samen kunnen wij kijken naar de gezondheid, het comfort en de kwaliteit van leven van uw dier, in zijn eigen vertrouwde omgeving.

Misschien is dat wel het moeilijkste om te voelen: dat u degene bent die moet beslissen wanneer het leven van uw dier stopt. Maar euthanasie betekent niet dat u opgeeft. Soms betekent het juist dat u de verantwoordelijkheid neemt om uw dier een periode van toenemend ongemak, angst of verlies van levenskwaliteit te besparen. Daarnaast voert de Thuisdierendokter nooit een euthanasie uit wanneer zij er niet zelf achter kan staan. Er vindt altijd eerst een rechtvaardiging plaats, omdat elk leven met grote waarde wordt geschouwd. U staat er daarom niet alleen in, de Thuisdierendokter staat volledig achter u en maakt samen met u deze beslissing.

Afscheid... Er bestaat helaas geen perfect moment. Vaak zal er altijd twijfel blijven en zult u zich achteraf afvragen of u het goed heeft gedaan. Probeer daarom niet alleen te denken aan hoeveel tijd u nog samen kunt krijgen, maar vooral aan wat die tijd voor uw dier betekent.

Want uiteindelijk is misschien niet de belangrijkste vraag: “Kan mijn dier nog een tijdje verder?” 

maar:

“Is dit leven, zoals het nu is, nog goed en waardevol voor mijn dier? Zou hij/zij blij zijn om nog een maand zo door te gaan, of doe ik dat meer voor mijzelf?”

Het verdriet dat u zult voelen na het overlijden zal even groot zijn ongeacht het moment, maar de tijd en het ongemak wat uw huisdier langer heeft moeten doorstaan kan voor uw huisdier wel van groot belang zijn.